Menopauza: kiedy się jej spodziewać? Jak łagodzić objawy?

Dr n. med. Wojciech Majkusiak – specjalista w dziedzinie położnictwa i ginekologii. Jest lekarzem z wieloletnim doświadczeniem, które zdobył pracując w klinikach Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. Obecnie pomaga rozwiązywać problemy medyczne kobiet w ramach oddziału położniczo-ginekologicznego Międzyleskiego Szpitala Specjalistycznego w Warszawie oraz Centrum Medycznego Boramed przy ul. Bora Komorowskiego 21.


Uderzenia gorąca czy zaburzenia miesiączkowania to tylko niektóre z problemów, na które narażone są kobiety w okresie menopauzy. Jednak te dolegliwości można łagodzić, dlatego zapytaliśmy eksperta z „Boramedu”, oto jak skutecznie to zrobić.

Menopauza zazwyczaj pojawia się około 50. roku życia, ale część kobiet już wcześniej może obserwować jej objawy. Czego i kiedy powinna spodziewać się dojrzała kobieta oraz jak możne łagodzić dolegliwości związane z przekwitaniem, zapytaliśmy eksperta ginekologii z Centrum Medycznego „Boramed” dr. n. med. Wojciecha Majkusiaka.

Czym jest menopauza i jakie są jej pierwsze objawy?

Termin menopauza pochodzi z greckich słów men (miesiąc) i pausis (zaprzestanie). Menopauza jest więc punktem w życiu kobiety, gdy następuje trwały zanik miesiączkowania, po stopniowym wygaszaniu czynności jajników.

Lata przed menopauzą, podczas których dochodzi do zmiany – od prawidłowych cykli do zaniku miesiączki – nazywa się okresem przejściowym przedmenopauzalnym. Cechą tego okresu są nieregularne cykle miesiączkowe.

W okresie okołomenopauzalnym niektóre kobiety mają wiele poważnych objawów, u innych zaś nie występują żadne reakcje lub są one tak minimalne, że mogą być wręcz niezauważalne. Objawy określane „uderzeniami gorąca” uważa się za cechę charakterystyczną, występującą z różnym nasileniem u większości kobiet po menopauzie.

Kiedy możemy mówić o wczesnej menopauzie?

Określenie przeciętnego wieku, w którym występuje menopauza jest dość trudne. W badaniach przekrojowych stwierdzono, że średnia wieku menopauzy wynosi 51 lat, a u 95% kobiet ostatnia miesiączka pojawia się w wieku 44-56 lat. Jeśli miesiączka zanika przed 35-40 rokiem życia to mówimy o przedwczesnej menopauzie.

Co najbardziej dokucza kobietom przechodzącym menopauzę? Czy można jakoś łagodzić te dolegliwości?

Wśród wielu potencjalnych objawów związanych z menopauzą należy wymienić zaburzenia wzorca cyklu menstruacyjnego (skąpe lub nadmierne oraz nieregularne krwawienia), objawy naczynioruchowe (uderzenia gorąca, napadowa potliwość), stany związane za zmianami zanikowymi (zanik nabłonka pochwy, świąd, parcie na mocz) oraz problemy wynikające z długotrwałego niedoboru hormonów (osteoporoza, choroby sercowo-naczyniowe).

Problemy te związane są z zaburzeniami w produkcji hormonów jajnikowych. Tak więc łagodzenie objawów polega na dostarczaniu do organizmu kobiety produkowanych w niedostatecznej ilości hormonów jajnikowych.

A co z tymi kobietami, które chciałby „przesunąć” w czasie przekwitanie? Czy terapia hormonalna jest bezpieczna dla zdrowia?

Rozważając zastosowanie hormonalnej terapii mówimy raczej nie o przesunięciu w czasie okresu przekwitania, który jest indywidualny – zaprogramowany genetycznie, ale o łagodzeniu objawów z nią związanych i poprawie komfortu życia pacjentki.

Oczywiście, jak w przypadku każdej terapii, należy zidentyfikować przeciwwskazania (np. nieprawidłowe krwawienia z macicy, wysokie ryzyko choroby zakrzepowo-zatorowej, źle kontrolowane nadciśnienie tętnicze, przebyty zawał serca czy udar mózgu).

Ponadto należy stosować najniższe skuteczne dawki preparatów. Jednak co do zasady przy zachowaniu świadomej kontroli stanu zdrowia, hormonalna terapia menopauzy jest bezpieczna i powinna być rekomendowana przez lekarzy.