230. rocznica uchwalenia Konstytucji 3 Maja

Mija 230 lat od uchwalenia Konstytucji 3 Maja. Powszechnie uważa się, że była to druga na świecie i pierwsza w Europie konstytucja, akt regulujący ustrój prawny Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Uchwalił ją Sejm Czteroletni w 1791 r.

Niezbyt powszechna jest jednak wiedza, że nie był to pierwszy akt konstytucyjny w Polsce. Na obecnych terenach prawobrzeżnej Warszawy, na południowopraskim Kamionku, ponad 200 lat przed Konstytucją Stanów Zjednoczonych i Konstytucją 3 Maja, uchwalono pierwszą w świecie ustawę zasadniczą – „Artykuły henrykowskie”. Było to 20 maja 1573 r. w czasie sejmu elekcyjnego na polach Kamiona.

A oto co na ten temat piszą specjaliści z portalu panorama.varsovia.pl:

„Artykuły henrykowskie”  stanowiły pierwszą konstytucję (Ustawę Zasadniczą) Rzeczypospolitej Korony Polskiej i Wielkiego Księstwa Litewskiego. Obowiązywały przez 200 lat aż do czasów uchwalenia Konstytucji 3 Maja 1791 roku. Zobowiązywały każdego monarchę wybranego na drodze viritim (wolnej elekcji czyli przez ogół szlachty w powszechnym głosowaniu) do szanowania wszelkich przywilejów i praw, poddawały króla jako zwierzchnika państwa kontroli senatorów oraz wprowadzał zasadę tolerancji religijnej, co w ówczesnej Europie okresu wojen religijnych było wydarzeniem niezwykle postępowym i wyprzedzało ta formułą równouprawnienia i poszanowania akty konstytucyjne innych państw europejskich o całe wieki…



 

Bieżący numer

Bieżący numer w .pdf

Nr 20(789) ROK XXX
Następne wydanie 4.11.2021

Najczęściej czytane