Czas Bożego Narodzenia to dni pełne ciepła, świątecznego nastroju i przepięknych ozdób. Czy zdajemy sobie sprawę z tego, że wiele dekoracji, a także celebracji ma korzenie w prastarych tradycjach? Nasi przodkowie obchodzili w grudniu święto Szczodrych Godów, zwane także Szczodroduszką. Świętem Zimowego Staniasłońca Słowianie czcili zmieniające się pory roku, zwycięstwo światła nad ciemnością. Obchody Szczodrych Godów rozpoczynały się w nocy z 21 na 22 grudnia, a kończyły się 6 […]

Zbliża się taki grudniowy dzień, na który z utęsknieniem czekają wszystkie dzieci, a pewien jegomość z białą brodą, odziany w czerwony płaszcz, ma pełne ręce roboty. Podobnie jak jego renifery, szykuje się w daleką podróż – sanie ma po brzegi wypełnione prezentami. Dowiedzmy się zatem jak narodził się zwyczaj obdarowania dzieci prezentami, znany obecnie jako Mikołajki. Historia zaczyna się w średniowieczu od katolickiego i prawosławnego biskupa Mikołaja z Miry, […]

Szturm na Belweder – 29 listopada 1830 r. Kiedy w nocy z 29 na 30 listopada 1830 roku skoszarowani w Łazienkach podchorążowie, pod wodzą Piotra Wysockiego porwali za broń, zapewne nie zdawali sobie sprawy, jak brzemienny w skutki będzie ten odważny czyn. Z Belwederu wypłoszyli rosyjskiego satrapę, głównodowodzącego wojsk polskich, wielkiego księcia Konstantego. Jak głosi legenda, wielki książę uciekł z Pałacu Belwederskiego karetą w przebraniu kobiecym. W przygotowanej w pośpiechu […]

Gdy myślimy o odzyskaniu niepodległości, oczami wyobraźni widzimy powiewającą, biało-czerwoną flagę i ludzi, którzy wygrali walkę o powrót Polski na mapę świata. Tamte czasy miały także innych cichych bohaterów. To zwierzęta. W różnych państwach to właśnie one wykrywały miny, ratowały ludzkie życie, przenosiły meldunki, ostrzegały, osłaniały, dodawały otuchy i pomagały żołnierzom. Cierpiały tak jak ludzie i ginęły jak żołnierze. Gołębie, psy, koty, świnie, słonie, delfiny, ale także niedźwiedzie […]

Pierścienie tłokowe do silników samochodowych, lotniczych i maszyn parowych, wyroby dla zakładów Amunicyjnych „Pocisk” to część produkcji, która była wytwarzana w Zakładach Mechanicznych i Odlewni Żelaza inżyniera Jana Abratańskiego. Odlewnia powstała w latach 1923-1930 przy ul. Żwirki 28 – obecnie Cyrulików 91. Budynek fabryczny stanowiła parterowa hala położona wzdłuż ul. Konstantynowskiej – obecnie Fiszera. W 1928 r. zbudowano przylegający do hali budynek warsztatowy. W roku 1929 na terenie zakładu […]

  Czy wszystkie świąteczne tradycje naszych prababek i babek są dla nas akceptowalne? Czy wielodniowe porządki, czyli pranie w baliach, na tarze, które zajmowało zwykle dwa dni, plus kolejny dzień na prasowanie żelazkiem bez termostatu i pary nie wzbudza w nas przerażenia połączonego z podziwem? Bo to najpierw namaczanie, potem pranie na tarze, gotowanie „białego” w wielkich kotłach ze specjalną, dziurkowaną wkładką, żeby się nie przypaliło; krochmal gotowany z mąki kartoflanej, ultramaryna , żeby biel firanek, […]

Widok na Pragę (1916 r.) Jak cała Warszawa, tak i Praga nie była jednolita wyznaniowo, o czym dzisiaj zdajemy się nie pamiętać. Na ruchliwych tutejszych ulicach słyszało się nie tylko język polski, ale również rzadko obecnie używany język jidisz, którym posługiwała się ludność pochodzenia żydowskiego. Ortodoksyjni Żydzi i społeczność prawosławna Najbardziej ortodoksyjni Żydzi nosili chałaty i jarmułki na głowach, co ich wyraźnie wyróżniało z tłumu przechodniów. Dodatkowo Pragę zamieszkiwała dość liczna społeczność […]

Pamięć o Powstaniu Listopadowym żyje na ulicach prawobrzeżnej Warszawy. Ich nazwy przypominają o postaciach listopadowego, narodowego zrywu. Ulice to nie tylko pasy miejskiego terenu lub „czynniki” porządkujące zabudowę, ułatwiające zlokalizowanie danego miejsca. Nazwy ulic to nie tylko gra w skojarzenia. To często pamięć i identyfikacja z osobami lub wydarzeniami historycznymi. Takimi arteriami może pochwalić się Grochów i Gocławek. Oto krótkie historie patronów wybranych ulic, po których spacerując można czuć się jak […]

Powstanie Listopadowe to jedno z największych powstań narodowych. Trwało prawie rok, bo składało się na nie kilkadziesiąt bitew, które w większości skończyły się zwycięstwem wojsk polskich. Niestety zwycięstwa w bitwach nie oznaczały wygranej wojny… Główną przyczyną wybuchu Powstania Listopadowego było nieprzestrzeganie przez cesarzy rosyjskich postanowień konstytucji 1815 roku. W 1819 car Aleksander I zniósł wolność prasy i wprowadził cenzurę prewencyjną. W 1820 zawieszono wolność zgromadzeń. W 1823 Rosjanie rozbili […]

Latem 1920 roku do wojska polskiego masowo zaczęli wstępować uczniowie gimnazjów. 17 lipca w Warszawie na zbiórkę zgłosiło się 6 tysięcy młodocianych ochotników. Mieli po piętnaście, szesnaście lat i odpowiedzieli na odezwę do Narodu, którą wygłosił ówczesny naczelnik, Józef Piłsudski. Dwa tygodnie wcześniej ulicami stolicy przeszła 25 tysięczna defilada dzieci, manifestująca swoje umiłowanie Ojczyzny. Również Związek Harcerstwa Polskiego zadeklarował, że 30 tys. harcerzy […]