Co łączy Pragę z Powstaniem Styczniowym

parowóz kolei warszawsko petersburskiej źródło: Zbigniew Klejn - O początkach linii kolejowej Warszawa Białyystok Petersburg

Powstanie Styczniowe było inne od wcześniejszych insurekcji z okresu rozbiorów. Walki były prowadzone przez nieregularną, partyzancką armię, a działaniom powstańczym towarzyszyła m.in. kolej, w tym linia Warszawsko-Petersburska.

Już na samym początku powstania linie kolejowe w Królestwie Polskim były areną ważnych wydarzeń. Kolejarze szmuglowali broń dla powstańców, przewozili tajną pocztę, jak i samych powstańców. W kolejowych warsztatach m.in. w Warszawie produkowano białą broń.

Dworzec Kolei Petersburskiej przed 1915 wikimedia org

Dworzec Kolei Petersburskiej przed 1915

Co łączy Pragę z Powstaniem Styczniowym

24 stycznia 1863 r. na stacji kolejowej Praga rozpoczęła się akcja sabotażowa. Ze stacji na Pradze wyjechał pociąg towarowy, do którego wsiadł zawiadowca stacji, inicjator przejęcia pociągu, którego załoga dokonała zniszczeń na linii kolejowej Warszawa–Petersburg. Po przejechaniu 5 kilometrów pociąg został zatrzymany. Zawiadowca wraz z inżynierem, kilkoma urzędnikami, konduktorami oraz robotnikami, zniszczyli urządzenia trakcyjne, sygnałowe, a także telegraficzne. Pociąg z powstańcami napotykał na swojej trasie inne oddziały kolejowe złożone z robotników, którzy ścinali słupy podtrzymujące druty, niszczyli szyny, wysadzali i palili mosty. Z mijanych stacji zabierano aparaty telegraficzne, rekwirowano zawartość kas.

Powstańcy zdawali sobie sprawę z tego, że kolej ma duże znaczenie gospodarcze i wojskowe. Wiedzieli, że będzie to główna linia carskiego wojska, która przywiezie nie tylko zaopatrzenie, ale także żołnierzy. Niszcząc infrastrukturę, odcięto na jakiś czas Pragę i Warszawę od Petersburga oraz opóźniono transport wojsk z Rosji. Po atakach dywersyjnych dowództwo rosyjskie wysłało do ochrony kolei i tras kolejowych dużą liczbę wojsk, a w lutym 1863 r. liczne oddziały rosyjskich żołnierzy zostały przerzucone na teren Królestwa Polskiego po to, by stłumić powstanie.

Powstanie Styczniowe było najdłuższym i największym w historii Polski. Trwało jeszcze w II połowie 1864 r. Ponad 200 tys. powstańców wzięło udział w ponad 1200 bitwach i potyczkach. Wielu z nich zostało zesłanych na Syberię i skonfiskowano ich majątki.

Warszawa upamiętniła weteranów wiele lat później już po odzyskaniu niepodległości.

Kuria warszawsko-praska. W tym budynku znajdował się Dom Weteranów Powstania Styczniowego 1863 r. Fot wikimedia Adrian Grycuk

Kuria warszawsko-praska. W tym budynku znajdował się Dom Weteranów Powstania Styczniowego 1863 r.

W 1924 r. na Pradze Północ, u zbiegu ul. Floriańskiej i Jagiellońskiej, powstał Dom Weteranów Powstania Styczniowego 1863 r., w którym zamieszkało 20 byłych powstańców. Żołnierze mieli zapewniony wikt i opierunek, otrzymywali również państwową pensję. W budynku mieści się obecnie Kuria Warszawsko-Praska.

22 stycznia 1934 r. odbyła się uroczystość nadania nowej nazwy dawnemu Placowi Aleksandrowskiemu. Na cześć powstańców miejsce otrzymało nazwę Plac Weteranów 1863 r. Plac znajduje się u zbiegu ulic Sierakowskiego (dawna Namiestnikowska) i alei Solidarności (dawna Aleksandrowska).

12 maja 1934 r. Szkole Podstawowej nr 30 przy ul. Kawęczyńskiej 2 nadano formalnie imię Powstańców 1863 r. 30 maja 1934 r. odbyła się uroczystość szkolna nadania imienia w szkole, w której uczestniczyli weterani Powstania Styczniowego, w tym dziesięciu z Domu Weterana przy ul. Floriańskiej. Z okazji setnej rocznicy wybuchu powstania, na ścianie szkoły pojawiła się tablica pamiątkowa: Bohaterom walk o wolność narodu w setną rocznicę powstania styczniowego hołd składa młodzież szkoły podst. nr 30 im. Powstańców 1863. 22 I 1963

Pamiątkowa tablica znajduje się także na budynku dawnego Domu Weteranów: W tym domu w latach 1924–1939 mieściło się schronisko weteranów powstania 1863 roku. Tablicę wmurowano w 120. rocznicę powstania styczniowego. Dnia 22 stycznia 1983 r. Związek Inwalidów Wojennych Praga Północ.

Jakie ślady Powstania Styczniowego można jeszcze znaleźć na Pradze?

Od ulicy Targowej, do terenów kolejowych biegnie ulica Antoniego Mackiewicza. Jej nazwa upamiętnia katolickiego duchownego, inicjatora Powstania Styczniowego na Litwie.

Ulica Antoniego Mackiewicza Fot wikimedia Adrian Grycuk

Ulica Antoniego Mackiewicza

/om/

Źródło: „Głos Kolejowca” z 20 stycznia 1930 r.; „O początkach linii kolejowej Warszawa-Białystok-Petersburg” – Zbigniew Klejn; „Weterani 1863-1864 roku w II Rzeczypospolitej” – Jerzy Stanisław Wojciechowski

Foto:
Zbigniew Klejn – O początkach linii kolejowej Warszawa Białystok Petersburg (parowóz kolei warszawsko petersburskiej), 
wikimedia.org: Kolej Warszawsko-Petersburska. Dworzec w Warszawie przed 1915 rokiem – autor nieznany; Kuria warszawsko-praska oraz ul. Mackiewicza – autor Adrian Grycuk



Weterani 1863-1864 roku w II Rzeczypospolitej

Bieżący numer

Bieżący numer w .pdf

Nr 2(818) ROK XXXII
Następne wydanie 9.02.2023

Najnowsze wiadomości

Ta strona korzysta z ciasteczek alby świadczyć usługi na najwyższym poziomie. Dalsze korzystanie ze strony oznacza zgodę na ich użycie.

View more
Cookies settings
Akceptuję
Odmowa
Polityka prywatności i o plikach cookies
Privacy & Cookies policy
Cookie name Active

1. INFORMACJE OGÓLNE.

1. Operatorem Serwisu www.mieszkaniec.pl jest wydawca gazety Mieszkaniec - Grupa ST-ART ,  04-062 Warszawa, ul. Grenadierów 10 , NIP 125-035-98-14
2. Serwis realizuje funkcje pozyskiwania informacji o użytkownikach i ich zachowaniach w następujący sposób:
a. Poprzez dobrowolnie wprowadzone w formularzach informacje
b. Poprzez zapisywanie w urządzeniach końcowych pliki cookies (tzw. "ciasteczka").
c. Poprzez zapisywanie technicznych logów na poziomie serwera www.
d. Poprzez zapisywanie logów dokumentujących procesy rejestracji usług.
e. Poprzez zapisywanie logów dokumentujących sposób korzystania z Panelu Klienta.

2. INFORMACJE W FORMULARZACH.

1. Serwis zbiera informacje podane dobrowolnie przez użytkownika.
2. Serwis może zapisać ponadto informacje o parametrach połączenia (oznaczenie czasu, adres IP)
3. Dane w formularzu nie są udostępniane podmiotom trzecim inaczej, niż za zgodą użytkownika.
4. Dane podane w formularzu mogą stanowić zbiór potencjalnych klientów, zarejestrowany przez Operatora Serwisu w rejestrze prowadzonym przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych.
5. Dane podane w formularzu są przetwarzane w celu wynikającym z funkcji konkretnego formularza, np. w celu dokonania procesu obsługi płatności, zgłoszenia serwisowego lub kontaktu handlowego.
6. Dane podane w formularzach mogą być przekazane podmiotom technicznie realizującym niektóre usługi – w szczególności dotyczy to przekazywania informacji o posiadaczu rejestrowanej domeny do podmiotów będących operatorami domen internetowych (przede wszystkim Naukowa i Akademicka Sieć Komputerowa j.b.r – NASK), serwisów obsługujących płatności lub też innych podmiotów, z którymi Operator Serwisu w tym zakresie współpracuje.

3. INFORMACJA O PLIKACH COOKIES.

1. Serwis korzysta z plików cookies.
2. Pliki cookies (tzw. „ciasteczka”) stanowią dane informatyczne, w szczególności pliki tekstowe, które przechowywane są w urządzeniu końcowym Użytkownika Serwisu i przeznaczone są do korzystania ze stron internetowych Serwisu. Cookies zazwyczaj zawierają nazwę strony Internetowej, z której pochodzą, czas przechowywania ich na urządzeniu końcowym oraz unikalny numer.
3. Podmiotem zamieszczającym na urządzeniu końcowym Użytkownika Serwisu pliki cookies oraz uzyskującym do nich dostęp jest operator Serwisu.
4. Pliki cookies wykorzystywane są w następujących celach:
a. tworzenia statystyk, które pomagają zrozumieć, w jaki sposób Użytkownicy Serwisu korzystają ze stron internetowych, co umożliwia ulepszanie ich struktury i zawartości;
b. utrzymanie sesji Użytkownika Serwisu (po zalogowaniu), dzięki której Użytkownik nie musi na każdej podstronie Serwisu ponownie wpisywać loginu i hasła;
c. określania profilu użytkownika w celu wyświetlania mu dopasowanych materiałów w sieciach reklamowych, w szczególności sieci Google.
5. W ramach Serwisu stosowane są dwa zasadnicze rodzaje plików cookies: „sesyjne” (session cookies) oraz „stałe” (persistent cookies). Cookies „sesyjne” są plikami tymczasowymi, które przechowywane są w urządzeniu końcowym Użytkownika do czasu wylogowania, opuszczenia strony internetowej lub wyłączenia oprogramowania (przeglądarki internetowej). „Stałe” pliki cookies przechowywane są w urządzeniu końcowym Użytkownika przez czas określony w parametrach plików cookies lub do czasu ich usunięcia przez Użytkownika.
6. Oprogramowanie do przeglądania stron internetowych (przeglądarka internetowa) zazwyczaj domyślnie dopuszcza przechowywanie plików cookies w urządzeniu końcowym Użytkownika. Użytkownicy Serwisu mogą dokonać zmiany ustawień w tym zakresie. Przeglądarka internetowa  umożliwia usunięcie plików cookies. Możliwe jest także automatyczne blokowanie plików cookies Szczegółowe informacje na ten temat zawiera pomoc lub dokumentacja przeglądarki internetowej.
7. Ograniczenia stosowania plików cookies mogą wpłynąć na niektóre funkcjonalności dostępne na stronach internetowych Serwisu.
8. Pliki cookies zamieszczane w urządzeniu końcowym Użytkownika Serwisu i wykorzystywane mogą być również przez współpracujących z operatorem Serwisu reklamodawców oraz partnerów.
9. Zalecamy przeczytanie polityki ochrony prywatności tych firm, aby poznać zasady korzystania z plików cookies wykorzystywane w statystykach: Polityka ochrony prywatności Google Analytics
10. Pliki cookies mogą być wykorzystane przez sieci reklamowe, w szczególności sieć Google, do wyświetlenia reklam dopasowanych do sposobu, w jaki użytkownik korzysta z Serwisu. W tym celu mogą zachować informację o ścieżce nawigacji użytkownika lub czasie pozostawania na danej stronie.
11. W zakresie informacji o preferencjach użytkownika gromadzonych przez sieć reklamową Google użytkownik może przeglądać i edytować informacje wynikające z plików cookies przy pomocy narzędzia: https://www.google.com/ads/preferences/

4. LOGI SERWERA.

1. Informacje o niektórych zachowaniach użytkowników podlegają logowaniu w warstwie serwerowej. Dane te są wykorzystywane wyłącznie w celu administrowania serwisem oraz w celu zapewnienia jak najbardziej sprawnej obsługi świadczonych usług hostingowych.
2. Przeglądane zasoby identyfikowane są poprzez adresy URL. Ponadto zapisowi mogą podlegać:
a. czas nadejścia zapytania,
b. czas wysłania odpowiedzi,
c. nazwę stacji klienta – identyfikacja realizowana przez protokół HTTP,
d. informacje o błędach jakie nastąpiły przy realizacji transakcji HTTP,
e. adres URL strony poprzednio odwiedzanej przez użytkownika (referer link) – w przypadku gdy przejście do Serwisu nastąpiło przez odnośnik,
f. informacje o przeglądarce użytkownika,
g. Informacje o adresie IP.
3. Dane powyższe nie są kojarzone z konkretnymi osobami przeglądającymi strony.
4. Dane powyższe nie są wykorzystywane jedynie dla celów administrowania serwerem.

5. UDOSTĘPNIENIE DANYCH.

1. Dane podlegają udostępnieniu podmiotom zewnętrznym wyłącznie w granicach prawnie dozwolonych.
2. Dane umożliwiające identyfikację osoby fizycznej są udostępniane wyłączenie za zgodą tej osoby.
3. Operator może mieć obowiązek udzielania informacji zebranych przez Serwis upoważnionym organom na podstawie zgodnych z prawem żądań w zakresie wynikającym z żądania.

6. ZARZĄDZANIE PLIKAMI COOKIES – JAK W PRAKTYCE WYRAŻAĆ I COFAĆ ZGODĘ?

1. Jeśli użytkownik nie chce otrzymywać plików cookies, może zmienić ustawienia przeglądarki. Zastrzegamy, że wyłączenie obsługi plików cookies niezbędnych dla procesów uwierzytelniania, bezpieczeństwa, utrzymania preferencji użytkownika może utrudnić, a w skrajnych przypadkach może uniemożliwić korzystanie ze stron www
2. W celu zarządzania ustawieniami cookies wybierz z listy poniżej przeglądarkę internetową/ system i postępuj zgodnie z instrukcjami:
a. Internet Explorer
b. Chrome
c. Safari
d. Firefox
e. Opera
f. Safari (iOS)
g. WindowsPhone
h. Blackberry

7. RODO

  • Z dniem 25 maja 2018 r. rozpoczyna obowiązywanie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane popularnie jako "RODO").
    Powyższa regulacja obowiązywać będzie w identycznym zakresie we wszystkich krajach Unii Europejskiej, a więc także w Polsce i wymaga wprowadzenia szeregu zmian w zasadach regulujących przetwarzanie danych osobowych, w tym na korzystanie z usług internetowych, takich jak między innymi usługi serwisu mieszkaniec.pl. Twoje dane, w ramach naszych usług, przetwarzane będą wyłącznie w przypadku posiadania przez nas lub inny podmiot przetwarzający dane jednej z dopuszczonych przez RODO podstaw prawnych i wyłącznie w celu dostosowanym do danej podstawy. Z uwagi na fakt, iż wprowadzenie RODO wymaga dostosowania procedur, w tym regulacji około umownych, prosimy o zapoznanie się z naszą zaktualizowaną Polityką Prywatności oraz
    Regulaminem świadczenia usług dostępnymi na stronie. Są one integralną częścią umowy o każdego rodzaju usługę świadczoną w ramach Serwisu.
  • Administratorem Państwa danych osobowych jest Grupa ST-ART , z siedzibą w Warszawie, ul. Grenadierów 10. Macie Państwo prawo dostępu do treści swoich danych, a także prawo do ich poprawiania. Wyłącznymi odbiorcami tych danych są upoważnieni do przetwarzania danych osobowych pracownicy Grupa ST-ART oraz podmioty zapewniające obsługę teleinformatyczną, organizacyjną i techniczną firmy Grupa ST-ART . Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych w postaci adresu e-mailowego przez firmę Grupa ST-ART, z siedzibą w Warszawie, ul. Grenadierów 10 w celach marketingowych i handlowych, w tym na przesyłanie mi drogą mailową elektronicznego newslettera informującego o kolejnych wydaniu gazety „Mieszkaniec” wraz z informacjami o bieżących wydarzeniach w Warszawie oraz ogłoszeniami reklamowymi. Wyrażenie zgody jest dobrowolne i można je zawsze odwołać pisząc na adres:

newsletter_rezygnacja@mieszkaniec.pl

lub klikając w link znajdujący się na dole każdego otrzymanego newslettera.

 

Save settings
Cookies settings
error: Zawartość chroniona prawem autorskim!! Dbamy o prawa: urzędów, instytucji, firm z nami współpracujących oraz własne. Potrzebujesz od nas informacji lub zdjęcia? Skontaktuj się redakcja@mieszkaniec.pl
Skip to content