Zmiany nazw ulic na Gocławiu i w Wesołej

Wczoraj, 4 lipca stołeczni radni podjęli uchwały w sprawie zmian nazw ulic w kilku dzielnicach. Nowe nazwy na prawym brzegu Wisły pojawią się na Gocławiu i w Wesołej.

Patronem dotychczasowej ul. Sylwestra Bartosika na Pradze-Południe, biegnącej w kierunku północnym od ulicy Stanisława Rogalskiego, został Grzegorz Przemyk. 

Grzegorz Przemyk ur. 17 maja 1964 r. i  zm. 14 maja 1983 r. w Warszawie. Poeta, syn poetki Barbary Sadowskiej i Leopolda Przemyka. Uczeń XVII LO im. Frycza Modrzewskiego.

12 maja 1983 r. został zatrzymany przez milicję na Placu Zamkowym w Warszawie, kiedy wraz z kolegami świętował zdaną maturę. Wraz z nim zatrzymano kolegę Cezarego Filozofa. Nie mieli przy sobie dokumentów. Przemyk został zabrany do pobliskiego komisariatu MO przy ul. Jezuickiej 1/3, gdzie został pobity przez 3 funkcjonariuszy. Po powrocie do domu zaczął odczuwać bardzo silne bóle w rejonie brzusznym. Karetka zabrała go do szpitala, gdzie zmarł po dwóch dniach od pobicia. 19 maja biskup Władysław Miziołek odprawił mszę za Grzegorza Przemyka w kościele pw. św. Stanisława Kostki na warszawskim Żoliborzu.  Ze względu na okoliczności śmierci Przemyka i osobę jego matki pogrzeb stał się manifestacją antykomunistyczną, pierwszą tak wielką od czasu wprowadzenia stanu wojennego.

W Wesołej natomiast Ul. Wincentego Pstrowskiego pomiędzy ulicami Brata Alberta a Jagiellońską, ma nową nazwę: Bohaterów z Kopalni „Wujek”.

Bohaterowie z Kopalni „Wujek” – dziewięć ofiar śmiertelnych i kilkudziesięciu rannych – to krwawy bilans pacyfikacji strajkującej załogi kopalni „ Wujek” w Katowicach, przeprowadzonej przez ZOMO i wojsko 16 grudnia 1981 roku, po wprowadzeniu przez ekipę gen. Wojciecha Jaruzelskiego stanu wojennego.

Strajk rozpoczął się 13 grudnia 1981 roku, stanął nie tylko „ Wujek” – na terenie woj. katowickiego strajkowało około 50 zakładów pracy. Strajkujący górnicy domagali się uwolnienia Jana Ludwiczaka, przewodniczącego Komisji Zakładowej NSZZ „Solidarności” oraz innych aresztowanych działaczy i zniesienia stanu wojennego, co miało umożliwić ponowną działalność związku.

Władze PRL postanowiły spacyfikować „ bunt ” górników, by zastraszyć innych. 14 grudnia wojsko i milicja przystąpiły do tłumienia protestów. W Jastrzębiu-Zdroju pod kopalnią „ Manifest Lipcowy ” otworzono ogień do górników, raniąc czterech z nich.

Była to zapowiedź masakry przeprowadzonej przez ZOMO na terenie KWK „ Wujek”, gdzie strajkowało ok. trzech tys. górników. Decyzję o użyciu siły podjęto 15 grudnia wieczorem, podczas narady Wojewódzkiego Komitetu Obrony. Do kopalni skierowano aż 1471 funkcjonariuszy MO i ZOMO oraz 760 żołnierzy, dysponujących 22 czołgami i 44 wozami bojowymi. Początek akcji „ odblokowania ” kopalni zaplanowano na 16 grudnia.

Kilka minut po godzinie 8.00 teren KWK „ Wujek” szczelnie otoczyła milicja, do której później dołączyło wojsko. Po wezwaniu strajkujących do rozejścia się, użyciu armatek wodnych i wyrzutni gazu, rozpoczął się szturm na kopalnię. Na teren zakładu wjechały czołgi i wozy bojowe, taranując ogrodzenie. Największy dramat rozegrał się ok. 12,30, gdy do akcji pacyfikacyjnej skierowano pluton specjalny ZOMO. Funkcjonariusze wyposażeni w pistolety maszynowe zabili sześciu górników. Bilans ofiar śmiertelnych wzrósł potem do dziewięciu – trzech rannych zmarło w szpitalu.

Krwawy rezultat pacyfikacji„ Wujka ” przesądził o zakończeniu strajku w dniu masakry. Władze komunistyczne postawiły przed sądem organizatorów protestu.

Odpowiedzialnego za krwawą pacyfikację ,, Wujka” – dowódcę plutonu specjalnego ZOMO sierż. Romualda Cieślaka ukarano dopiero po 27 latach (24 czerwca 2008 roku został skazany na sześć lat pozbawienia wolności). Kilkunastu jego podwładnych otrzymało kary od trzech i pół roku do czterech lat więzienia.

Przywódcy PZPR, którzy poprzez decyzję o stanie wojennym przypieczętowali los górników, nie zostali pociągnięci do odpowiedzialności.

Lista zabitych górników z KWK „ Wujek”:

  • Józef Czekalski (48 lat)
  • Krzysztof Giza (24 lata)
  • Joachim Gnida (28 lat)
  • Ryszard Gzik (35 lat)
  • Bogusław Kopczak (28 lat)
  • Andrzej Pełka (19 lat)
  • Jan Stawisiński (21 lat)
  • Zbigniew Wilk (30 lat)
  • Zenon Zając (22 lata)

Uchwały wejdą w życie po 14 dniach od publikacji w Dzienniku Urzędowym Województwa Mazowieckiego. 

 

Źródło: Urząd Miasta

Foto: Google Maps