Kolej, lichwa, domowe obiady i samobójstwo na Targowej 70
Modernistyczny, czteropiętrowy budynek mieszkalny przy Targowej 70, zbudowany w latach 1920-1923 dla Ministerstwa Kolei Żelaznych, znacząco wyróżnia się na tle skromniejszych fasad kamienic w tej części Warszawy.
Budynek miał przypominać pałac z trzema skrzydłami, z dziedzińcem frontowym oddzielonym od ulicy ozdobnym metalowym ogrodzeniem i budynkiem kordegardy. Z tyłu zaplanowano ogród. Ze względu na rosnące zapotrzebowanie na mieszkania, w 1928 r. zbudowano tu jednak nowe skrzydła mieszkalne – od strony ul. Białostockiej i dzisiejszego dworca.
Jak toczyło się życie na Targowej 70?
Podczas remontu w 2024 roku, w budynku odnaleziono listę lokatorów, a nam udało się dotrzeć do informacji gazetowych, które najlepiej oddają klimat tamtych lat.
Z Kuriera Warszawskiego 21 stycznia 1925 r. wiemy, że na Targowej 70 pod numerem 57 można było kupić domowe obiady z dwóch dań po 1 zł 20 gr,
W Kurierze z 11 stycznia 1927 r. czytamy, że w sklepie spożywczym mającym siedzibę w budynku uprawiano lichwę:
W tej samej gazecie z 11 lutego 1927 r. pojawiło się ogłoszenie o treści:
Gazeta codzienna Dzień Dobry z 11 listopada 1936 r. informowała, że:
W Informatorze Policyjnym m.st. Warszawy z roku 1939 pojawiła się informacja, że swoją siedzibę miała tu Pocztowa Kasa Oszczędności.
W spisie abonentów telefonicznych 1945/1946 widniało ogłoszenie, że mieścił się tu skład przedsiębiorstwa Elibor, które zajmowało się m.in handlem hurtowym materiałów budowlanych, opałem oraz drewnem. Natomiast w Przewodniku po Warszawie z 1946 r. opublikowano anons, że w budynku pod adresem Targowa 70 swoją siedzibę miał oddział Orbisu.
Jednym z budynków kompleksu przy Targowej 70 jest frontowa kamienica zwana kordegardą, która niedługo będzie poddana renowacji. Pierwotnie funkcjonowało w niej przedszkole dla dzieci kolejarzy. Znajdowało się tu również mieszkanie dozorcy (na poddaszu), a w późniejszych latach apteka.
***
Remont całego obiektu prowadzony jest etapami od kilku lat.
– Gmach zachował się w oryginalnej formie, z niewielkimi przekształceniami dokonanymi w trakcie późniejszych remontów – czytamy w komunikacie Stołecznego Konserwatora Zabytków. – Podczas poprzednich etapów wykonano już remont trzech elewacji od strony pierwszego dziedzińca, elewacji frontowych od ulicy Targowej i elewacji od Dworca Warszawa-Wileńska – informuje SKZ.
Mieszkańcy nie kryją zadowolenia z planowanej modernizacji. Niepokoją się jednak tym, że nowa elewacja może ulec szybkiej dewastacji:
– Debilni wandale zniszczą elewację zaraz po rozebraniu rusztowań!
OM
Foto : zdjęcia budynków – BSKZ, wycinki z prasy – polona.pl/domena publiczna
gazeta Mieszkaniec
Mieszkaniec – gazeta mieszkańców Warszawy
