M jak Mieszkanie, K – jak Komunalne25 lutego 2026, 17:58

Stare kamienice często bez centralnego ogrzewania, w fatalnym stanie technicznym i bloki jak z katalogu wysokobudżetowego dewelopera – co łączy te dwa światy?

Mieszkańcy jednych i drugich są najemcami mieszkań komunalnych, a tych w Warszawie jest ponad 80 tysięcy (stan na koniec 2024 r.).

– Na koniec 2024 r. oczekiwało 2210 rodzin [na pomoc mieszkaniową – przyp. red.], na koniec 2025 r. dane są jeszcze weryfikowane, jednak liczba ta będzie podobna – informuje Urząd Miasta.

Żeby uszczelnić system najmu Ministerstwo Rozwoju i Technologii zapowiedziało zmiany w przepisach prawa i przygotowało projekt ustawy, który ma znieść automatyczne dziedziczenie do najmu lokalu komunalnego. Co ważne osobie dziedziczącej będzie przysługiwało tzw. roszczenie o zawarcie umowy najmu lokalu, ale będzie musiała ona spełnić wszystkie wymagane kryteria.

– Zmianom ulegną też zasady kalkulacji podwyżek czynszów w zasobie komunalnym. Obowiązujące dziś rozwiązania w tym zakresie prowadzą do bardzo wysokich podwyżek czynszu już przy nieznacznym przekroczeniu progów dochodowych, a jednocześnie wyłączają z niego najemców, którzy umowy najmu zawarli przed wejściem w życie tych przepisów w 2019 r. – czytamy w komunikacie Ministerstwa.

…nie masz cwaniaka nad Warszawiaka…

Wielu mieszkańców stolicy przyswoiło zbyt dosłownie tytuł tanga śpiewanego przez Stanisława Grzesiuka. O ile „Nie masz cwaniaka nad Warszawiaka” dotyczy cwaniactwa w pozytywnym sensie (honoru, humoru, czy niezależności) – to jest w porządku. Ale jeżeli cwaniactwo zaczyna przeobrażać się w nadużycie, a kombinowanie uderza w uczciwych mieszkańców, wspomniane słowa nabierają negatywnego wydźwięku. Co to ma wspólnego z lokalami komunalnymi? Okazuje się, że całkiem sporo. Kombinatorzy mają sporo grzechów na sumieniu: nielegalny podnajem, zaniżanie dochodów, meldunek na niby, ukrywanie nieruchomości czy wykorzystywanie luk w prawie do przejmowania mieszkań.

Reakcje mieszkańców są jednoznaczne.

– Ja się pytam dla kogo te mieszkania są? Na pewno nie dla mało zarabiających… – Już widzę jak zwykle osoby dostają te mieszkania. Zarabiamy za dużo na komunalne, a za mało, by nas było stać na kredyt.

Warszawa prowadzi program „Poznaj Swojego Najemcę”, a kontrole prowadzone przez Zakłady Gospodarowania Nieruchomościami wyłapują nieuczciwych najemców.

Michał Szweycer z Urzędu Dzielnicy Praga-Południe poinformował Mieszkańca o tym, że:

– (…) w 2025 roku w wyniku działań kontrolnych ZGN Praga-Południe udało się odzyskać 4 lokale mieszkalne od lokatorów, którzy korzystali z nich niezgodnie z przeznaczeniem (w tym podnajem lub wykrycie posiadania prawa do innego lokalu). Ponadto około 10 podobnych spraw jest obecnie procedowanych w sądach. Mamy również przypadki dobrowolnego rezygnowania z mieszkań komunalnych lub socjalnych, ale najemcy nie mają w takich sytuacjach obowiązku wskazywania przyczyny. Nie posiadamy więc statystyk odnośnie, ile z takich przypadków wynika z polepszenia stopy życiowej.

O sprawę przejmowania lokali od nieuczciwych lokatorów, np. z powodu nielegalnego podnajmu spytaliśmy Stołeczny Ratusz.

– W skali całego miasta liczba odzyskanych lokali w wyniku prowadzenia programu PSN [Poznaj Swojego Najemcę – przyp. red.] w 2024 r. wyniosła niecałe 50 lokali (przy czym to jest liczba, która obejmuje różne powody wypowiedzeń, a nie tylko podnajem) – informuje z kolei Wydział Prasowy Urzędu Miasta.

…a w tym mieszkanku, przypuśćmy, My…

Żeby zostać najemcą mieszkania komunalnego, trzeba spełnić określone kryteria m.in. dochodowe oraz takie, że mieszkaniec nie jest w stanie sam zabezpieczyć swoich potrzeb mieszkaniowych.

Aktualnie budowane budynki komunalne w Warszawie (np. budynek przy ul. Cyrulików w Rembertowie oddany w roku 2025 – 24 mieszkania za kwotę 12 mln zł – w tym winda, garaże, komórki lokatorskie, wózkownia, rowerownia, ścieżki, zieleń, plac zabaw i elementy małej architektury) to nie są małe pokoiki z umywalką. Te budynki i ich otoczenie często przewyższają swoim standardem własnościowe mieszkania wielu Warszawiaków.

Mieszkania komunalne powinny być formą wsparcia osób będących w trudnej sytuacji życiowej, a nie polem do kombinowania. Żeby otrzymać lokal komunalny trzeba m.in. wykazać, że aktualne miejsce zamieszkania nie spełnia minimalnych standardów – np. zły stan techniczny lokalu, brak dostępu do podstawowych instalacji. Trzeba też „odstać swoje” w kolejce. Czas oczekiwania zależy od liczby oczekujących czy dostępności lokali. Może to być zarówno kilka miesięcy, jak i kilka lat.

– Ja mieszkam na Szwedzkiej w nieremontowanym bloku od lat 60 tych i chętnie przeprowadzę się to tego nowego bloku [przy ul. Stolarskiej – przyp. red.] czy mogę??? – Proszę zacząć kontrolować tych lokatorów albo weryfikować dogłębnie komu się oddaje mieszkania NOWE! Nie każdy na nie zasługuje i o nie dba.

Część mieszkańców jest rozgoryczona z powodu wysokiego standardu nowych mieszkań komunalnych. Pamiętajmy jednak o tym, że zmieniły się normy budownictwa, a za tym ma iść bardziej szczelny system i surowsze prawo.

Przykładowy czynsz za lokal komunalny Obecnie stawka czynszu za najem 1 m2 powierzchni użytkowej wynosi w przypadku: najmu socjalnego lokalu – 2,00 zł za 1 m2 (np. dla 40 m lokalu opłaty wynoszą 80 zł z tytułu czynszu plus opłaty za tzw. media); najmu lokalu na czas nieoznaczony – stawka bazowa wynosi 13,55 zł za 1 m2 (co oznacza, że w strefie miejskiej dla 40 m2 lokalu opłaty wynoszą ok. 542 zł z tytułu czynszu plus opłaty za tzw. media). Stawka ta może zostać podwyższona lub obniżona. Szczegóły mieszkania.um.warszawa.pl/oplaty-za-lokal

Pomoc mieszkaniowa realizowana przez Miasto odbywa się poprzez najem tzw. lokali komunalnych lub w ramach tzw. TBS czyli od Towarzystw Budownictwa Społecznego. Umowa najmu lokalu „komunalnego” może być zawarta: w ramach umowy najmu socjalnego – na czas oznaczony z najniższym możliwym czynszem. Lokalu socjalnego nie można wykupić. na czas nieoznaczony – o wyższym czynszu, ale niższym niż w zasobie TBS, Taki lokal można wykupić. na czas trwania stosunku pracy – z czynszem jak w przypadku najmu na czas nieoznaczony. Takiego lokalu nie można wykupić. Najem lokalu w ramach zasobu miejskich Towarzystw Budownictwa Społecznego (TBS): dla osób i rodzin nie posiadających własnego mieszkania w Warszawie, które nie mają zdolności kredytowej (bądź które nie chcą zaciągać kredytu) i uzyskujących nie za wysokie dochody, ale pozwalające na regularne opłacanie czynszu. Mieszkania przeznaczone są dla osób o wyższych dochodach niż te, które uprawniają do najmu lokalu komunalnego. Wszelkie informacje odnośnie wynajmu i kosztów najmu mieszkań z zasobów Miasta znajdują się na stronie mieszkania.um.warszawa.pl

MaG

Foto otwierające (kolumnami od lewej str.) UD Praga-Południe, Foto: ZGN Praga-Południe, UM / Cezary Warś, UM / Rafał Motyl

Kamienica przy ul. Stalowej 54 -. UM Warszawa; Cyrulików 97 – Cezary Warś / UM Warszawa